# Volledig elektrische warmtepomp: lucht/water of bodem/water?

> Een lucht/water-warmtepomp met SCOP 3 heeft voor de warmte van 1.200 m³ gas 3.517 kWh stroom nodig. Dat kost nu € 1.189 per jaar, tegen € 2.186 aan gas met een hr-ketel.

Laatst bijgewerkt: 14 november 2026 · Bedragen herberekend op 18 november 2026 met actuele tarieven (incl. btw) · Bron: https://enfy.nl/verwarmen/volledig-elektrische-warmtepomp

Een volledig elektrische lucht/water-warmtepomp met SCOP 3 heeft voor de warmte van 1.200 m³ gas 3.517 kWh stroom nodig. Dat kost nu € 1.189 per jaar. Met een hr-ketel betaal je voor dezelfde warmte € 2.186. De aanschaf is ongeveer € 12.000 voor lucht/water en € 30.000 voor bodem/water, volgens Milieu Centraal.

## Wat is het verschil tussen lucht/water en bodem/water?

Een volledig elektrische warmtepomp vervangt de cv-ketel helemaal. Hij verwarmt je huis en maakt warm tapwater in een voorraadvat. Je kunt dan van het gas af.

| Type | Warmtebron | SCOP-indicatie | Aanschaf incl. installatie (€) | ISDE 2026 (€) | Ruimte en geluid |
|---|---|---|---|---|---|
| Lucht/water | buitenlucht | 2,9 met alleen radiatoren (voorbeeld Consumentenbond) | ongeveer 12.000 (8 kW) | 3.025 (8 kW, A+++) | buitenunit iets groter dan een airco; binnen een voorraadvat zo groot als een grote koelkast |
| Bodem/water | bodem, via een boring van bijvoorbeeld 80 meter | 4,5 tot 5 (Consumentenbond) | ongeveer 30.000 | 4.425 (6 kW, A+++) | geen buitenunit, de bron hoor en zie je niet |

Bronnen: [Milieu Centraal](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/welke-warmtepompen-zijn-er/) voor prijzen, subsidie en ruimte; [Consumentenbond](https://www.consumentenbond.nl/warmtepomp/rendement-warmtepomp) voor de SCOP.

Een bodemwarmtepomp is zuiniger, omdat de bodem het hele jaar ongeveer even warm is. Een lucht/water-warmtepomp werkt minder efficiënt als het buiten vriest.

## Wat kost stoken met een volledige warmtepomp per jaar?

De SCOP bepaalt hoeveel stroom je nodig hebt. Met radiatoren is de SCOP lager dan met vloerverwarming, omdat het water warmer moet zijn.

| Systeem | SCOP | Stroom bij 1.200 m³ (kWh per jaar) | Kosten bij 1.200 m³ (€, incl. btw) | Kosten bij 790 m³ (€, incl. btw) |
|---|---|---|---|---|
| Hr-ketel (gas) | – | – | € 2.186 | € 1.439 |
| Lucht/water, radiatoren | 3 | 3.517 kWh | € 1.189 | € 783 |
| Lucht/water, vloerverwarming | 4 | 2.638 kWh | € 892 | € 587 |
| Bodem/water | 5 | 2.110 kWh | € 713 | € 470 |

Bij 1.200 m³ scheelt een lucht/water-warmtepomp met SCOP 3 nu € 997 per jaar ten opzichte van gas. Met SCOP 4 is dat € 1.294.

Ga je helemaal van het gas af en kook je elektrisch? Dan betaal je ook geen vaste kosten meer voor gas. Milieu Centraal noemt een besparing van ongeveer € 360 per jaar. Dat bedrag zit niet in de tabel.

## Welke isolatie heb je nodig?

Een volledig elektrische warmtepomp verwarmt het cv-water tot maximaal 55 °C. Een cv-ketel gaat tot 80 °C. Je huis moet dus warm blijven met lauwer water. Volgens [Milieu Centraal](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/volledig-elektrische-warmtepomp/) heb je minimaal nodig:

- Dak en vloer met 8 tot 12 cm isolatie (Rc 2,5 of hoger).
- Een geïsoleerde spouwmuur.
- Hr++-glas in de kamers die je verwarmt.
- Radiatoren die groot genoeg zijn voor lage temperaturen, of vloerverwarming.
- Ventilatie die goed werkt.

Twijfel je? Doe de Verwarmingstest van [Milieu Centraal](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/hybride-warmtepomp/): zet in een koude week je cv-water op 50 °C. Blijft het overal prettig warm, dan is je huis klaar voor een volledige warmtepomp. Meer hierover bij [welke warmtepomp past bij mijn huis](/verwarmen/welke-warmtepomp-past-bij-mijn-huis) en [lage-temperatuurverwarming](/verwarmen/lage-temperatuurverwarming-vloerverwarming).

## Wat kost de aanschaf en welke subsidie krijg je?

- Lucht/water: ongeveer € 12.000, ISDE € 3.025 in 2026 (8 kW, label A+++).
- Bodem/water: ongeveer € 30.000, ISDE ongeveer € 4.425 in 2026 (6 kW, label A+++).
- Radiatoren vervangen, als dat nodig is: reken op ongeveer € 3.500 extra.

Voor 2027 wil RVO de ISDE voor lucht/water-warmtepompen verlagen. Dat is nog niet definitief. Kijk voor de actuele bedragen bij [ISDE en Warmtefonds](/besparen/subsidies-isde-warmtefonds).

## Is je stroomaansluiting zwaar genoeg?

Een lucht/water-warmtepomp vraagt in koud weer ongeveer 2 tot 4 kW aan elektrisch vermogen. RVO rekent met 3,0 kW als representatieve waarde ([RVO](https://www.rvo.nl/sites/default/files/2026-10/Wat-kan-wel-met-een-1-fase-stroomaansluiting.pdf)). Een 1-fase-model krijgt een eigen groep.

- Milieu Centraal: een standaardaansluiting van 1x25A is meestal genoeg. Met een inductiekookplaat erbij kan 3x25A nodig zijn.
- [Techniek Nederland](https://www.technieknederland.nl/media/31wjdjqi/whitepaper_bestaande_aansluiting_v04.pdf): 3x25A is ruim voldoende voor warmtepomp, zonnepanelen, inductie en laadpaal samen. Bij meerdere grote apparaten is slimme sturing (load balancing) nodig.
- Een elektrisch bijverwarmingselement werkt met een rendement van 1 op 1. Techniek Nederland adviseert er geen te nemen, of maximaal een derde van het warmtevermogen.

Van 1x25A naar 3x25A kost je per jaar niets extra aan netbeheerkosten. Ga je naar 3x35A, dan betaal je in 2026 ongeveer € 1.330 tot € 1.550 per jaar meer. Zie [netbeheerkosten en aansluitwaarde](/kennisbank/netbeheerkosten-en-aansluitwaarde) en [aansluiting](/aansluiting).

## Hoe zit het met geluid en ruimte?

De buitenunit van een lucht/water-warmtepomp maakt geluid. Op de erfgrens met de buren mag dat volgens Milieu Centraal maximaal 40 dB zijn, of overdag 45 dB als de warmtepomp een stille nachtstand heeft. Het voorraadvat voor warm water is ongeveer 80 liter voor 2 personen, 150 liter voor 4 en 220 liter voor 6 personen.

## Aannames

- 1 m³ aardgas levert ongeveer 9,77 kWh energie (bovenwaarde).
- Een hr-ketel heeft een rendement van 90%. De warmtepomp levert dezelfde hoeveelheid warmte.
- SCOP: 3 voor lucht/water met radiatoren (de Consumentenbond noemt 2,9 als voorbeeld), 4 voor lucht/water met vloerverwarming, 5 voor bodem/water (de bovenkant van de 4,5 tot 5 van de Consumentenbond; met 4,5 is de stroomrekening ongeveer 11% hoger).
- Alleen verwarming; warm tapwater en koken zitten er niet in.
- We rekenen alleen met variabele energiekosten: geen vaste leveringskosten, netbeheerkosten, onderhoud of belastingvermindering.
- Prijzen: gemiddelde all-in prijs van vaste contracten (€ 1,82 per m³ gas, € 0,34 per kWh stroom), stand 18 november 2026.

## Veelgestelde vragen

### Wat is het verschil tussen een lucht/water- en een bodem/water-warmtepomp?

Een lucht/water-warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht met een buitenunit. Een bodem/water-warmtepomp haalt warmte uit de bodem via een bron in de grond. De bodemwarmtepomp is zuiniger en stil, maar veel duurder: ongeveer € 30.000 tegen ongeveer € 12.000 voor lucht/water (Milieu Centraal).

### Welke SCOP heeft een volledig elektrische warmtepomp?

De Consumentenbond noemt als voorbeeld een SCOP van 2,9 voor een lucht/water-warmtepomp in een huis met alleen radiatoren, en 4,5 tot 5 voor een bodemwarmtepomp. Met vloerverwarming ligt de SCOP hoger dan met radiatoren.

### Moet mijn huis goed geïsoleerd zijn?

Ja. Milieu Centraal noemt minimaal 8 tot 12 cm isolatie in dak en vloer (Rc 2,5 of hoger), een geïsoleerde spouwmuur en hr++-glas in de kamers die je verwarmt. Het cv-water mag maximaal 55 °C zijn.

### Is 3x25A genoeg voor een warmtepomp?

Meestal wel. Milieu Centraal zegt dat 1x25A vaak al genoeg is. Techniek Nederland noemt 3x25A ruim voldoende voor warmtepomp, zonnepanelen, inductie en laadpaal samen, als grote apparaten slim op elkaar worden afgestemd.

### Wat kost stoken met een warmtepomp bij gemiddeld verbruik?

Bij de warmte van 790 m³ gas kost een lucht/water-warmtepomp met SCOP 3 nu € 783 per jaar aan stroom, tegen € 1.439 aan gas.

## Bronnen

1. [Milieu Centraal: Volledig elektrische (all-electric) warmtepomp](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/volledig-elektrische-warmtepomp/)
2. [Milieu Centraal: Welke warmtepompen zijn er?](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/welke-warmtepompen-zijn-er/)
3. [Consumentenbond: Rendement warmtepomp](https://www.consumentenbond.nl/warmtepomp/rendement-warmtepomp)
4. [Techniek Nederland: Whitepaper bestaande aansluiting (juli 2026)](https://www.technieknederland.nl/media/31wjdjqi/whitepaper_bestaande_aansluiting_v04.pdf)
5. [RVO: Wat kan wel met een 1-fase stroomaansluiting (oktober 2026)](https://www.rvo.nl/sites/default/files/2026-10/Wat-kan-wel-met-een-1-fase-stroomaansluiting.pdf)
6. [Milieu Centraal: Hybride warmtepomp (Verwarmingstest)](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/hybride-warmtepomp/)

---

Geschreven met hulp van AI. Redactiebeleid: https://enfy.nl/redactie

Citeer deze pagina: "Milieu Centraal: Hybride warmtepomp (Verwarmingstest)", enfy, bijgewerkt 14-11-2026, https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/hybride-warmtepomp/

Vergelijk stroom en gas van alle leveranciers: https://enfy.nl/vergelijken
